Oorlogstijd en wederopbouw

Oorlogstijd en wederopbouw

vorige pagina / volgende pagina

Deze Diamond bus met een carrosserie van Den Oudsten & Domburg, in 1941 gefotografeerd op de Korte Beestenmarkt, heeft niet lang bestaan. Afgeleverd aan de WSM in 1940 met nummer 94, kreeg nummer 261 in 1941, werd in 1942 verkocht aan Citosa en verbrandde in mei 1943 (Foto Jan Voerman via Wim Vink).

 

Een WSM controleur reikt in 1942 volgnummers uit voor de bus naar Naaldwijk (Collectie Pieter Schelling/foto J.C. van Hartingsveldt).

 

Gedurende de oorlogsjaren huurde de WSM bussen van diverse collega bedrijven om de lijndiensten te kunnen blijven rijden. Hier bus 17, een Opel van de EVAG uit Vlaardingen bij het tramstation van Loosduinen aan de Lippe Biesterfeldweg (Collectie Pieter Schelling/foto S.O. de Raadt via Frank van den Boogerd).

 

Kromhout bus 4, ook van de EVAG. Het was winter want de radiator is beschermd tegen de kou. Let op de grotendeels verduisterde koplampen. De bus staat op een onbekende locatie klaar voor een rit naar Den Haag (Collectie Pieter Schelling/foto S.O. de Raadt).

 

Mercedes bus 240 met een gasgenerator staat in 1943 aan de Stationsweg. Bij gebrek aan brandstof gebruikte de WSM o.a. houtgasgeneratoren, deze werden met een aanhanger achter de bus gekoppeld. Deze generatoren moesten constant met kleine houtblokjes worden bijgevuld. Bij deze gasgenerator staat een medewerker met een lange ijzeren pook, deze werd gebruikt om het hout te porren voor het bijvullen van een nieuwe houtvoorraad. Eén medewerker kreeg hierdoor de bijnaam Eef Pook (Collectie Stichting Oud Loosduinen).

 

Een drietal WSM bussen met houtgasgenerator staan in 1942 klaar op de Varkenmarkt, de achterste bus is Mercedes 244. In deze oorlogsjaren blijft de WSM zo goed als kwaad als het kan haar busdiensten aan-bieden. Op de achtergrond passeert een HTM tram op de Prinsegracht (Foto Jan Voerman via Willem Vink).

 

De oorlog is voorbij, het busvervoer moet weer opgebouwd worden. Maar veel bussen zijn kapot of gevorderd door de Duitse Wehrmacht. WSM gebruikte vier voormalige GMC legervoertuigen, welke werden omgebouwd als noodbus, om toch passagiers te kunnen vervoeren. Chauffeur Piet Verbrakel staat in 1945 met een conductrice bij noodbus N217 op de Prinsegracht klaar voor een rit naar Loosduinen. Op de achtergrond het huidige Koorenhuis en een voorbijrijdende HTM tram (Foto Jan Voerman via Willem Vink).

 

Het concept was simpel. Een houten bak met huif, een tweetal langsbanken en staanplaatsen. Primitief, maar je kon er passagiers mee vervoeren. Op de foto staat de “bus” op het punt van vertrekken vanaf de Varkenmarkt en er is meer dan voldoende animo voor deze rit! (Foto Jan Voerman via Willem Vink).

 

Bus 249, een Mercedes Benz – Werkspoor met 19 zitplaatsen uit 1938, staat hier op de Prinsessegracht. De bus werd in 1948 verkocht aan het touringcarbedrijf Mey in Amsterdam en ging in 1952 over naar de BAB in Wateringen (Foto Jan Voerman via Willem Vink).

 

WSM 240, een Mercedes Benz – Werkspoor met 34 zitplaatsen uit 1939, gefotografeerd in 1946 op het Plein in Wateringen op de lijndienst naar Rotterdam DP (= Delftse Poort) zoals het bestemmingsbord aangeeft (Foto Jan Voerman via Willem Vink).

 

Om bij de wederopbouw van het personenvervoer na de oorlog de vervoerscapaciteit uit te breiden bestelde de Nederlandse Spoorwegen (waarvan de meeste busbedrijven dochters waren) eind 1945 een grote serie van ruim 200 Crossley trekkers met opleggers. In 1946 kwamen er zes van deze combinaties in dienst bij de WSM. Het chassis van de oplegger was van DAF, de carrosserie van Verheul & Werkspoor. In totaal konden ruim 80 personen hiermee vervoerd worden. Op de foto staat de WSM combinatie TCR59/OB181 op de Varkenmarkt. Deze zware combinaties hebben bij de WSM dienst gedaan tot omstreeks 1948 (Collectie Pieter Schelling/foto P.E. van Gaart).

 

Een WSM trekker/oplegger staat zo te zien met pech in de sneeuw terwijl het volk toekijkt. Verderop nadert nog een bus. Dit alles op de (Oude) Haagweg. In de verte de toren van de RK kerk aan de Emmastraat (Collectie Stichting Oud Loosduinen).

 

In 1947 werden de eerste Crossleybussen in dienst genomen. Jarenlang de sterke ruggengraat van het personenvervoer in Nederland. Op de Varkenmarkt staan voorop de 1401 en 1416 met rechtsachter een trekker/oplegger combinatie. Deze Crossleys waren voorzien van een carrosserie van de firma Beijnes en hadden 46 zitplaatsen. De chauffeur zat boven de vooras naast de motor in een afgesloten bestuurdersruimte, een conducteur was dus nodig voor de kaartverkoop. In de beginjaren vijftig werden deze bussen omgebouwd tot eenmansbediening om zodoende exploitatiekosten te besparen. De WSM had 12 Crossleys uit de 1400 serie in dienst (Foto Jan Voerman via Willem Vink).

vorige pagina / volgende pagina